‘बिगुल’ दिवाळी अंक २०१८ मध्ये प्रसिद्ध झालेला लेख… ‘सुसंस्कृत शेजारी’..

‘सुसंस्कृत शेजारी’

By राही पाटील.

भूतान हा जगातला सगळ्यात जास्त हॅपीनेस इंडेक्स असलेला देश आहे. ग्रॉस नॅशनल हॅपीनेसहा भूतानसाठी विकासाचा केंद्रबिंदू आहे आणि त्याला कारणेही तशीच आहेत. लोकांच्या अंगी जात्याच असलेली शिस्तप्रियता, नसल्यात जमा असलेले गुन्हेगारीचे प्रमाण, कार्बन निगेटिव्ह पर्यावरण, अस्तित्वात नसलेली जातव्यवस्था ज्यामुळे समाजरचना किचकट किंवा गुंतागुंतीची नाही आणि साध्या राहाणीमानात समाधानी असलेले नागरिक. भारतीय म्हणून ज्या संकल्पनांची आपण स्वप्नंच बघू शकतो त्या भूतान मध्ये प्रत्यक्षात अस्तित्वात आहेत.

इथे वर्षाला फक्त ३-४ खून, ५ पेक्षा कमी बलात्कार आणि चोरीमारी सारख्या जवळपास फक्त १० गुन्ह्यांची नोंद होते. भ्रष्टाचार, लाचखोरी तर जवळजवळ नाहीच . भारतात आपल्या बऱ्याचश्या समस्यांचं मूळ आपली जातव्यवस्था आहे. भूतान मध्ये जात व्यवस्था अस्तित्वातच नाही हे पाहून कुठल्याही संवेदनशील व्यक्तीला खरोखर त्यांचा हेवा वाटेल. शहरांमध्ये देखील ट्राफिक सिग्नल नाही. तरीसुद्धा वाहतुकीची कोंडी ही समस्या इथे अस्तित्वात नाही. थिंपू शहरात एकाच मुख्य चौकात एकच वाहतूक नियंत्रक रस्त्याच्या मधोमध उभारलेल्या त्याच्या आर्टिस्टीक चौकीत उभा असतो. पादचारी रस्ता ओलांडत असतील तर ५० मीटर लांब गाड्या थांबतात. भूतानमधल्या ७ दिवसांच्या वास्तव्यात एकदाही हॉर्नचा आवाज ऐकलेला मला आठवत नाही. ह्याला फक्त कमी लोकसंख्या हे कारण नाही तर पिढ्यानपिढ्या मुरलेली शिस्तबद्धता सुद्धा आहे.

अर्थात कुठलाही देश परिपूर्ण असू शकत नाही आणि भूतान ही त्याला अपवाद नाही. मुख्यत्वाने भारत आणि इतर देशांकडून कर्ज घेतेलेले फेडणे हे त्यांच्या समोरील मोठे आव्हान आहे. गरिबी, बेरोजगारी या समस्यांशी हा छोटासा देश ही लढतो आहे. आपल्याकडे उपलब्ध असलेल्या मोजक्या संसाधनांमध्ये जास्तीत जास्त सोयी पुरवण्याची जिद्द त्यांच्याकडे आहे.

तरुणांपासून वयोवृद्धांपर्यंत प्रत्येक १० माणसांपैकी ९ जण हे पान सुपारी (तोमा) चघळत असतात. भूतानमध्ये ही परंपरा मानली जाते. तंबाखू सेवनाचं प्रमाणसुद्धा जास्त आहे. त्यामुळे जगभरात ‘माउथ कॅन्सर’ प्रमाणाच्या आकडेवारीत भूतानचा तिसरा क्रमांक लागतो. शहरी भागात काही प्रमाणात अस्वच्छता आहेच. प्लास्टिक वापराचं प्रमाण जास्त आहे.

जगाच्या अतिशय क्रूर आणि झपाट्याने वाढणाऱ्या स्पर्धेत, दोन महाकाय देशांच्या मधे राहून आपल्या संस्कृती आणि निसर्गाचं जतन करत भूतान आपलं अस्तित्व टिकवण्यासाठी प्रयत्न करतो आहे. ‘सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट विथ व्हॅल्यूज’ या तत्त्वाचा स्वीकार करून भूतानची वाटचाल चालू आहे. तत्त्वनिष्ठता ही या चिमुकल्या देशाची सगळ्यात मोठी ताकद आहे असं म्हणायला हरकत नाही. इथे कष्टाला महत्त्व आहे आणि कष्ट करून पुढे जाणाऱ्यांना किंमत आहे. मर्यादित संसाधनांचा जबाबदारीने वापर करण्याची जाणीव नागरिक आणि सरकारला आहे. देश कितीही लहान किंवा मोठा असला तरी सामाजिक मूल्य हे व्यवस्थेचं मूळ असेल तर खऱ्या अर्थाने देश विकसित होतो.

Link to full article below 👇

https://goo.gl/LMu5C6

Love & Light,

Rahi. 🙂

Advertisements

One year of दिवेआगर सुवर्णगणेश case conviction!

पाच वर्षांपूर्वी झालेल्या दिवेआगर सुवर्णगणेश मंदिरातील दरोडा आणि हत्त्याकांडाच्या अलिबाग विशेष न्यायलयात चालू असलेल्या खटल्याचा आज निकाल होता. Special Public Prosecutor म्हणून या खटल्याचे काम बाबा पहात होता. त्याने चालविलेल्या अनेक संवेदनशील आणि गंभीर खटल्यांपैकी हा एक! राज्यभरात गाजलेली ही अतिशय धक्कादायक घटना!
आई आणि मी सुद्धा आज जवळजवळ दिवसभर कोर्टात होतो. ह्या निकालाची प्रचंड उत्सुकता अम्हालाही होतीच कारण गेली काही वर्ष ह्या खटल्यामागे बाबाची धडपड, मेहनत, dedication आणि त्यातलं thrill आम्ही खूप जवळून पहात होतो. कोर्ट रूम मधेही सगळ्यांची उत्सुकता जरा जास्तंच ताणली गेली. तरी सुद्धा सगळेच सिनिअर, ज्युनिअर वकील, पोलिस, पोलिस अधिकारी, स्टाफ जवळ जवळ दोन तास संयमाने जजमेंटची वाट पहात होते.

images (16)1805941223545322068..jpg

दोषी ठरलेल्या १० जणांपैकी ५ जणांना कोर्टाने आजीवन जन्मठेप, ३ महिला आरोपींंना 10 वर्षे आणि २ सोनारांना ९ वर्षे अशी शिक्षा सुनावली.

img_20181017_0052204654250858956149532.jpg

ह्या आरोपींवर दरोडा, कट रचणे आणि (अतिशय क्रूरपणे केलेले) खून (double murder) हे मुख्य आरोप लावण्यात आले होते.
निकाल लागेपर्यंत ६ वाजून गेले. घरी नानी (आजी) सुद्धा आमची आणि निकालाची वाट बघत बसली होती.
घरी आल्या आल्या तिने पहिला प्रश्न आईला विचारला “सुजा, फाशी नाही ना गं झाली? जन्मठेप ठीक आहे. पण फाशी नको. वाईट वाटतं गं.”
तिचा मुलगा ज्यांच्या शिक्षेसाठी इतके दिवस ४-४ तास कोर्टात उभं राहून लढत होता अशा गंभीर गुन्हा केलेल्या आरोपींनाही ‘मृत्युदंडाची’ शिक्षा होऊ नये असं तिला वाटत होतं.

आणि खरंच व्याकूळ होऊन कोर्टाच्या बाकड्यावर आपल्या आयुष्याच्या फैसल्याची वाट बघत बसलेले आरोपी आणि त्यांचे नातेवाईक पाहिले की एक मिनिटभर आपल्याही पोटात तुटतं.
मग माणसाला दुसऱ्या एका माणसाचीच इतक्या निर्दयपणे हत्त्या करताना का असं वाटत नसेल? माणसंच इतकी निष्ठूर आणि असंवेदनशील का आणि कशी होत असतील?
अशी संवेदनशीलता, थोडं तरी ‘माणूसपण’ सगळ्यांमधे का जिवंत राहु शकत नाही?

– राही.
१६.१०.२०१७

One of the perks of being a journalism student is that you start channeling your curiosity to explore things with right efforts rather than just to keep wondering about and googling it. feeling that urge of experiencing everything by yourself you learn to go closer to the subject. Since the day I have learnt that, none of my sundays were wasted.
Today I was in ‘The Ranade Institute’ in the morning where I came to know that Narendra Dabholkar case suspects Sachin Andure and Sharad Kalaskar were to be presented in front of Shivaji Nagar court. I realized the importance of the news and thought that I must go and at least observe the scenario. After my class at Ranade got over I went to the court by myself. Court area was under heavy police bundobust and media was all set waiting to get some actions. I parked my vehicle, went a little closer and just stood there observing everything going on around. There was a riot control police van parked on the other side of the road. It gave a fair idea of the sensitivity of the situation.

Police were spread all over. Cameramen almost jumped on to the car in which the suspects were escorted by CBI police and officers. There was a gentle tussle going on between them on who gets to place the tripods in the front. Channel reporters were coming outside the courtroom for a quick PTC.
There were other accused to be taken to the court despite it being a sunday. Their relatives were waiting outside. The awyer was to come from Mumbai. Waiting anxiously, the two ladies were asking the police constbles in all
their innocence ‘ ये ३०७ नंबर का केस क्या होता है?’
As soon as any police van approached they rushed towards it to see if there family member is in it.
Although I did not get to catch any action about Narendra Dabholkar case as such, it was these human stories that engaged me. Next time I will try and go in depth of such stories. Being a Lawyer’s child, court,police, accused is nothing new for me. However, I was kind of intimidated by the atmosphere and so was hesitated to approach either of the media persons or policemen. Just had a little conversation with a constable and left. On top of that I felt really satisfied that I keenly made efforts to go there and explore the situation. I consinder this as a little achievement for me in itself.

-Rahi Patil.
26.8.2018

Screenshot_20180301-104250_01Indian media (be it news channels or social media) once again do not fail to prove how pathetic and senseless they can get. What one should simply learn from them is the art of making a straightforward(rather sensitive) news as complicated and suspicious as they can make it. As soon as they receive a ‘सनसनी खबर'(breaking news)  they start to lose somewhat little sanity that’s left in them. Let’s not even imagine the level of their insanity when it comes to celebrities and their lives like they are some aliens we rarely get to see. I’m curious to know what kind of media studies or so called ethics teach them not to respect an individual’s personal space even after their unfortunate death or family’s as they bid adieu to their beloved. Is there no way to make them realise that some human’s untimely death cannot be an event to make TRP out of? Although such crappy content of news reporting, deplorable exaggeration of situations is nothing new for both Indian channels as well as audience. Not only media, India’s ‘आम लोगोंकी भीड’ (common people)  (a group of ill-behaved & senseless people) is not a step behind to display their insensibility and immorality in such situations. Someone please tell them that a celebrity’s condolence meet is not their chance to click selfies with other film stars or to show their talents in front of the camera. (Yesterday a lady who claimed to be sridevi’s biggest fan and an actor herself literally urged the lady reporter to let her speak and started singing ‘Hawa Hawai’ (as practiced)—- and later was smiling as if she had a successful audition must be expecting calls from the directors who must have seen her (talent) from the other side of the television. -__- )

All this is to be ashamed of. They should never get offended on being strongly critisized for what they do. (If only they cared)

My heart really goes out to those two young girls who are equally my age.
….And tell me how a woman’s soul is supposed to rest in peace who has left behind her two precious young daughters in this cruel and insensitive world at such point of life where they would need her the most. May the family be able to gather the courage to survive this unbearable blow with strength and carry on in life.

Let the late lady be remembered for the strong women characters she brought to life and the grace she carried herself with.
Try to Rest In Peace #Srideviji🌸

(and to all those alive people who shouted the whole day on their mics in front of ‘100 cameras’ ..take a real break!)

Shared pictures are two of my most favorite pictures of her. Screenshot_20180225-122337_01
I’m absolutely in love with the way she effortlessly portrayed the character of ‘Shashi’ – – a simple, innocent yet wisdomous and spirited woman ever since I watched English Vinglish.

Anyways, for those interested, on television there’s  ‘श्रीदेवी के पूनर्जन्म का दावा करते हुए व्हिडीओ का सच….’  going on..

-Rahi Patil.
1.3.2018